Εὖγε, Τύχη, με ποεῖς ἀπραγμοσύνῃ μ’ Ἐπικούρου

ἡδίστη κομέουσα καὶ ἡσυχίῃ τέρπουσα.

Τίπτε δέ μοι χρέος ἀσχολίης πολυκηδέος ἀνδρῶν;

Οὐκ ἐθέλω πλοῦτον, τυφλὸν φίλον, ἀλλοπρόσαλλον,

Οὐ τιμάς˙ τιμαὶ δὲ βροτῶν ἀμενητὸς ὄνειρος˙

ἔρρε μοι, ὦ Κίρκης δνοφερὸν σπέος˙ αἰδέομαι γὰρ

οὐράνιος γεγαὼς βαλάνους ἅτε θηρίον ἔσθειν˙

μιςῶ Λωτοφάγων γλυκερὴν  λιποόπατριν ἐδωδήν,

Σειρήνων τε μέλος καταγωγὸν ἀναίνομαι ἐχθρῶν˙

ἀλλὰ λαβεῖν θεόθεν ψυχοσςόον εὔχομαι ἄνθος,

μῶλυ, κακῶν δοξῶν ἀλκτήριον˙ ὦτα δὲ κηρῷ

ἀσφαλέως κλείσας προσφυγὴν γενετήσιον ὁρμήν.

Ταῦτα λέγων τε γράφων τε πέρας βιότοιο κιχείην.

Τύχη, κάνεις  πολύ καλά που με στολίζεις

με την ευχάριστη απραξία του Επίκουρου

και μου προσφέρεις ν’ απολαύσω τη γαλήνη.

Τι μου χρειάζεται η ασχολία των ανθρώπων

με τις τόσες έγνοιες;

Τον πλούτο δεν επιθυμώ, φίλο τυφλό και αλλοπρόσαλλο,

ούτε και τις τιμές, που ‘ναι για τους θνητούς

ξεθωριασμένο όνειρο.

Φύγε μακριά μου, σκοτεινή σπηλιά της Κίρκης.

Ντρέπομαι, ενώ κατάγομαι από τον ουρανό,

να τρέφομαι σα ζώο με τα βελανίδια.

Μισώ των Λωτοφάγων τη γλυκειά τροφή

που την πατρίδα σου ν’ απαρνηθείς σε κάνει.

Και των Σειρήνων την πλανεύτρα μουσική

την αποδιώχνω σαν εχθρό μου.

Αλλά προσεύχομαι να μου χαρίσει ο Θεός το Μώλυ,

το λουλούδι που μας σώζει την ψυχή

και προστατεύει απ’ τις κακογνωμιές.

Και κλείνοντας καλά τ’ αυτιά μου με κερί

τη γεννετήσια μου εύχομαι ορμή να γαληνέψω.

Μακάρι, λέγοντας και γράφοντας αυτά,

να φτάσω ώς το τέλος της ζωής μου

Ψυχρὸν τὸ γῆρας, ἥ τ’ ἐμὴ κρᾶσις φύσει

(φεῦ) φλεγματώδης˙ μὴν δ’ ὁ Φεβρουάριος

ψυχρὸς μάλιστα, ζώδιον δ’ Ὑδροχόου

τὸ νῦν πολεῦον καὶ συνὸν μεθ’ ἡλίου

πήγνυσι καὶ τὸν οἶνον ἔν τισιν τόποις

τούς τ’ ἀμφορεῖς ῥήγνυσιν ἐκ τῆς ψύξεως.

ὁ δ’ οἶκος ἔνθα νῦν κατασκηνῶ πάλιν

ἀγάννιφός τε και λίαν δυσχείμερος.

ὁ θρασκίας δὲ δριμὴς ἐστι καὶ πικρός,

ὀξύς, δυσαής, Ταρτάρου πνοὰς ἔχων.

ὁ γὰρ νότος λέλοιπεν ἡμῶν τὸ κλίμα.

πῶς οὖν, τοσούτων ψυχροτήτων ἐν μέσῳ

ὁρῶν με συσχεθέντα τὸν ταλάντατον,

ὕδωρ κελεύεις προσφέρεσθαι φίλτατε;

Εἰ γὰρ με πείσεις, ἢ χιὼν  γενήσομαι

ἢ καὶ χάλαζα, καὶ θανὼν νεκροστόλοις

ἄψαυστος ὡς κρύσταλλος ὢν φανήσομαι

τῇ σῇ πεποιθὼς ψυκτικῇ παραινέσει.

ἄπελθε τοίνυν εἰς τόπους τῆς Ἰνδίας

εἴς τ’ Ἀγηςύμβων εἴς τε Βλεμύων πόλεις,

ὅπου λέγουσιν ἀμπέλους μὴ βλαστάνειν˙

ἐκεῖσε δεῖξον σὴν ἰατρικήν, σοφέ.

ἡμῖν γὰρ οὐκ ἔνεστι χρεία τῆς τέχνης.

εἰ ζῆν θέλοιμεν καὶ τὸν ἥλιον βλέπειν.

Κρύα τα γηρατειά κι η κράση μου, αλοίμονο,

από τη φύση της φλεγματική.

Κι ο μήνας Φεβρουάριος ο πιο ψυχρός,

μα και το ζώδιο του Υδροχόου που επικρατεί

και συναντιέται με τον ήλιο

παγώνει σ’ ορισμένους τόπους ως και το κρασί

και σπάζει απ’ τη παγωνιά τους αμφορείς.

Μα και το σπίτι όπου τώρα κάθομαι

κουκουλωμένο από χιόνια, απροστάτευτο και παγερό.

Κι ο βορεινός Θρακιάς σκληρός και ανελέητος

φυσάει τσουχτερός και δυνατός

φέρνοντας τον αέρα μεσ’ από τα Τάρταρα.

Γιατί ο Νοτιάς λείπει τελείως από το κλίμα μας.

Πώς, το λοιπόν, αφού με βλέπεις μες στην τόση παγωνιά

να χω σουρώσει ο ταλαίπωρος

μου δίνεις εντολή, αγαπητέ μου, να ριχτώ μες το νερό;

Αμα με πείσεις ή θα γίνω χιόνι, ή χαλάζι και μετά το θάνατο

μες στα νεκροστολίδια μου αλύγιστος

σα κρύσταλλο θα φαίνομαι, υπάκουος στην ψυκτική σου εντολή.

Φύγε λοιπόν στους τόπους της Ινδίας

ή και στις πόλες των Βλεμύων και των Αγησύμβων

που λένε πως το αμπέλι δε βλασταίνει.

Εκεί, σοφέ, να δείξεις την ιατρική σου,

γιατί εμείς αυτή την τέχνη δεν τη χρειαζόμαστε,

αν θέλουμε να ζούμε και να βλέπουμε τον ήλιο.

Μῆτερ ἐμὴ δύσμητερ, ἀπηνέα θυμὸν ἔχουσα,

λίην ἄχθομαι ἑλκος, ὅ με βροτὸς οὔτασεν ἀνὴρ

νύκτα δ’ ὀρφναίην, ὅτε δ’ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι,

γυμνὸς ἄτερ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος, οὐδ ἔχειν ἔγχος˙

πᾶν δ’ ὑπερθερμάνθη ξίφος αἵματι˙ αὐτὰρ ἔπειτα

οὐρόν τε προέηκεν ἀπήμονά τε λιαρόν τε.

Μητέρα μου, κακή μητέρα και σκληρόκαρδη,

πόνο βαρύ μου φέρνει η πληγή

που μού ‘κανε τη νύχτα στο πυκνό σκοτάδι ένας θνητός

γυμνός, χωρίς ασπίδα, περικεφαλαία και κοντάρι.

Όλο το ξίφος του ζεστάθηκε μες στο καυτό μου αίμα.

Μα ύστερα με φύσηξε ένα απαλό θερμό αεράκι..

Θεωρίας ὕψωμα, γνώσεως βάθος,

πλάτος λόγων, φρόνησις, ἁπλότης, πόνος,

θρηνοῦσιν, οἰμώζουσιν˙ οὐ γὰρ ἐν βίῳ,

Λέοντα νῦν βλέπουσιν, ὦ τῆς ζημίας!  

Ἔρρε μοι, ὦ τριτάλαινα Πολυμνία˙ ἔρρετε, Μοῦσαι

αὐτάρ ἐγών ἀπὸ νῦν ῥητορικῆς ἔραμαι

Φώτιον ἀρχιερῆα γεροντοδιδάσκαλον εὑρὼν

ὃς μὲ γάλακτι ἔτρεφεν θειοτέρων μαθέων.

Τὸν ὀψοποιὸν τίς σε, τέκνον, οὐ στέφει;

πολὺν φέροντα τὸν κόπον καθημέραν;

δουλευτικόν σοι χρῆμα, μισθὸς δ’ οὖν μέγας.

χρῆσις ῥυπώδης, ἀλλὰ πλυτρὶς πταισμάτων.

φλέγει σε νῦν πῦρ, οὐ τὸ μέλλον δὲ κρίνει˙

προσβὰς σταθηρὸς λοιπὸν εἰς τὴν ἑψίαν,

ἕωθεν εὐθὺς κλῶν δαλούς, χύτρας κλύε,

βρώσεις προεσψῶν, ὡς Θεοῦ, τὰ τῶν τέκνων.

εὐχαῖς ἁλίζοις ταῦτα ὥσπερ ἀρτύσεις,

ἳν’ εὐλογηθῇς ὡς Ἰακὼβ τῷ πάλαι,

καὶ χαῖρε τούτοις ἐκτελῶν σου τὸν δρόμον.

Σένα, τον μάγειρα, παιδί μου,

ποιος δε στεφανώνει

με τόσο κόπο

που υποφέρεις κάθε μέρα˙

βαριά η δουλειά σου,

μα ο μισθός μεγάλος

παλεύεις με μουτζούρες και τα κρίματά σου καθαρίζεις,

σε κατακαίει η φωτιά, μα όχι η φωτιά της Κρίσης˙

λοιπόν προχώρα, βήμα σταθερό, στο μαγειρείο σου

κι από τη μαύρη νύχτα κόβε ξύλα

και πλένε κατσαρόλες, χύτρες και τηγάνια˙

έργο Θεού είναι να μαγειρεύεις για τους αδελφούς σου

κι αλάτι και πιπέρι να ‘ναι οι προσευχές σου˙

σαν τον Ιακώβ ευλογημένος να’ σαι,

χαρούμενος που έτσι περνά η ζωή σου.

Ὡς ἥλιός τις ἐν βίῳ λάμψας μέγας

διασκεδάζεις νύκτα τῆς μοχθηρίας˙

καὶ θαυματουργῶν τῶν προσευχῶν τῷ φάει

ἀπεκδιώκεις δαιμόνων τὰ σμήνη, πάτερ.

Ὃς καὶ νοσοῦντα χερςὶν ἠγκαλιζόμην˙

ὃς καὶ θανόντα σὰς περιστείλας κόρας,

ἔλουσα λουτροῖς ἐσχάτοις, τὰ θρεπτά σοι,

καὶ φόρτον ἡδὺν μῆνα βαστάσας ὅλον,

μακρᾶς σε γῆς ἤνεγκα μυρίοις πόνοις˙

καὶ συζήγῳ δέδωκα, καὶ τῇ πατρίδι,

ἔκρυψα καὶ τύμβῳ δὲ καὶ τῇ καρδίᾳ,

Ἰωάννης, σῶν φιλτάτων νεώτατος˙

ἔγραψα καὶ νῦν τῷδε τῷ τύπῳ, πάτερ˙

πάτερ γλυκεῖα κλῆσις, ὄψις ἡδίων˙

μικρὸν παρηγόρημα τοῦ πολλοῦ πόθου.

Τὴν ἀρετὴν χθὲς εἶδον  ἐν μέσῃ πόλει,

μελαμφοροῦσαν καὶ κατηφείας ὅλην˙

τί δ’, ἠρόμην, πέπονθας; ἡ δέ˙ νῦν ἔγνως,

τόλμα, φρόνησις, γνῶσις, ἐν ταῖς γωνίαις,

ἄγνοια δ’ ἄρχει καὶ μέθη καὶ δειλία.

Κρίσιν κριταὶ κρίνουσιν ἐν κριτηρίῳ

ἀεὶ τὸ ῥῶ λέγοντες ἠκριβωμένως.

Κριτὴς δ’ ὁ μὴ γνοὺς ἀσφαλῶς τὸ ῥῶ λέγειν

ὀρθῶς προσειπεῖν οὐκ ἂν ἰσχύσῃ λόγον,

ἀλλὰ κλιτὴν μὲν τὸν κριτήν, τὴν δὲ κρίσιν

κλίσιν προσείποι˙ πάντα λοξὰ καὶ νόθα.

Τρεῖς σοφίης πολυΐστορος ἔκκριτοι ἀστέρες οἷοι,

ἐνθέμενοι βίβλοις ὄλβον ἀπειρέστον,

Ἀρχύτας ἦρξε, Πλάτων πλάτυνε, τέλος δ’ ἐπὶ πᾶσιν

ὡς ἔτυχε κληθείς, θῆκεν Ἀριστοτέλης.

ψυχὴν ἀνειπὼν ἀθάνατον ὁ Πλάτων

ἀφῆκε δόξαν ἀθάνατον ἐν βίῳ.

ὁ συγχορευτὴς οὐρανοῦ τῶν ἀγγέλων

καὶ γῆθεν ᾄδει τὰς ἐκεῖ μελωδίας.

Ζητῶν ἀπεῖπον τὴν νοητὴν οὐσίαν

Τίς ἐστιν αὕτη, πῶς δὲ τέμνει τὰς δύο,

ἀσώματον καὶ σῶμα; πῶς δ’ ἄμφω μόνη

ἔχουσα τῶν δυοῖν δὲ μηδὲν τυγχάνει

πῶς πάντα δ’ ἐστὶν ἔστι πάντων δ’ οὐκέτι;

Ὥρια πάντα τέθηλε καὶ ἄμπελος ἐς τόκον ὀργᾷ,

σμήνεα δ’ ἄρτι μέλι χλωρὸν ὑπεκπρορρέει.

Οὔθατα δὲ σφαραγεῦσι, καὶ ἄρνες ἀεὶ σκαίροντες,

αἶγες δ’ εὐγλαγέες, λήια κεκλημένα˙

ὄρνεα δ’ εὐφωνοῦσι, καὶ ἄλσεα εὔσκια, δένδρα˙

ὕδασι δὲ κρυεροῖς ἀμφιγέγηθε πέτρα.

Τέττιξ σύντονον ἠχεῖ, ναυτίλος ἥδιον ἄδει,

ᾆσον Ἰωάννη, καὶ σύ τι κἂν μογέης.

Όλα καρπίζουν και τ’ αμπέλι θέλει να γεννήσει,

ξέχειλες οι κερήθρες από φρέσκο μέλι.

Σφύζουν τα μαστάρια, χαρά για τ’ αρνάκια,

βαριές απ’ το γάλα οι κατσίκες, τα στάχυα

το θεριστή κιόλας προσμένουν.

Στα δέντρα κελαϊδούνε τα πουλιά,

σκιά δροσερή σκορπούνε τα άλση.

Το γάργαρο νερό παίζει με την πέτρα.

Συναυλία σωστή δίνουν τα τζιτζίκια,

χαρούμενα ο ναύτης τραγουδεί.

Τραγούδα κι εσύ, Ιωάννη, κι ας πονάς!

5

10

15

Αἲ αἲ θεέ μου, κύριε, παντοκράτορ˙

τίς χορτασθῇ σου τοῦ ἀοράτου κάλλους;

τίς ἐμπλησθῇ σου τῆς ἀκαταληψίας;

τίς ἀξίως πορευθῇ τῶν ἐντολῶν σου

καὶ τὸ φῶς θεάσεται τοῦ σοῦ προςώπου

μέγα, θαυμαστόν, μὴ χωρούμενον ὅλως

ἐν τούτῳ τῷ βαρεῖ καὶ σκοτεινώδει κόσμῳ,

τὸ τὸν ὁρῶντα ἀφαιρούμενον κόσμου

μετὰ σώματος; ὢ μυστηρίου ξένου˙

τίς ὁ τὸ τεῖχος παρελθὼν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ;

τίς ὁ διαβὰς τῆς φθορᾶς τὸ γνοφῶδες

καὶ κόσμον πάντα καταλείψας ἐκρύβη;

βαβαὶ γνώσεως καὶ λόγων εὐτελείας˙

ποῦ γὰρ ἐκρύβη ὁ τὸν κόσμον περάσας

καὶ πάντων ἔξω γενόμενος, ὧν βλέπει;

..................................................................

Ἤκουσα πρᾶγμα ξένον καὶ πλῆρες θάμβους,

φύσιν ἄϋλον, τὴν λίθου στερροτέραν,

ἶσον ἀδάμαντος καλουμένου παθοῦσαν,

ὃς μὴ μαλαχθεὶς ἢ πυρὶ ἢ σιδήρῳ

γέγονε κηρὸς ἐμπλεχθεὶς τῷ μολύβδῳ.

Ἄρτ’ ἐπίστευσα μικρὸν ὕδατος ῥεῦμα

πέτρας τὸ στερρὸν ἐγχρονίζον κοιλαίνειν

καὶ ὄντως οὐδὲν ἄτρεπτον τῶν ἐν βίῳ.

Μηδεὶς μ’ ἐκ τοῦ νῦν ἀπατᾶν νομιζέτω!

Φεῦ τῷ βλέποντι τὰ φεύγοντα τοῦ βίου

ὡς κρατούμενα καὶ τερπομένῳ τούτοις!

Ταῦτα πείσεται, ἅπερ κἀγώ, ὁ τάλας.

Νύς μ’ ἐχώρισεν ἀδελφοῦ γλυκυτάτου,

τὸ ἄτμητον φῶς τῆς ἀγάπης τεμοῦσα.

Πράγμα άκουσα παράξενο που καταπλήσσει:

Άυλη φύση στερότερη από πέτρα πως έπαθε όμοια με το φημιστό διαμάντι,

Που ενώ η φωτιά δεν το μαλάκωσε κι η σφύρα, κερί με το μολύβι ως μπλέχτηκε έχει γίνει˙

Πίστεψα τώρα πως μικρές νερού σταγόνες

τρώνε με τον καιρό τη σκληρή πέτρα

και τίποτε στη ζωή αμετάβλητο δε μένει.

Με το παρόν πως με γελά μην πει κανένας.

Αλί σ’ αυτόν που όσα περνούν της ζωής τα βλέπει

στα χέρια του ως να τα ‘χει και τα φχαριστιέται.

Τα ίδια θα πάθει, όσα έπαθα, ο δυστυχισμένος.

Από γλυκύτατο με χώρισε αδελφόν η νύχτα

Το ακομμάτιαστο κόβοντας φως της αγάπης.

Εἴπερ τινὰς βούλοιο τῶν ἀλλοτρίων

τῆς σῆς ἀπειλῆς ἐξελέσθαι, Χριστέ μου,

Πλάτωνα καὶ Πλούταρχον ἐξέλοιό μοι.

Ἄμφω γάρ εἰσι καὶ λόγον καὶ τὸν τρόπον

τοῖς σοῖς νόμοις ἔγγιστα προσπεφυκότες˙

εἰ δ’ ἠγνόησαν ὡς θεὸς σὺ τῶν ὅλων,

ἐνταῦθα τῆς σῆς χρηστότητος δεῖ μόνον,

δ’ ἣν ἅπαντας δωρεὰν σώζειν ἐθέλεις.

Αν θά θελες, Χριστέ μου να εξαιρέσεις κάποιους από τη δίκαη κρίση σου

ας εξαιρέσεις για μένα, Πλάτωνα και Πλούταρχο˙

Γιατί αμφότεροι με τα έργα και τη ζωή τους βρέθηκαν πολύ κοντά στους δικούς σου νόμους.

1

5

10

15

20

25

30

35

40

«Πλουτοῦσι πολλοί» - παῦε. καὶ τίς μοι λόγος;

πτωχοὺς γὰρ ἕξει πάντας ἐξ ἴσου τάφος,

ἁβρούς, μέσους, ἥττους τε καὶ πενεστάτους.

τὰ νῦν δὲ παῖξαι μικρὸν αὐτοῖς ἐνδίδου,

ἕως κενὰς φέροντες αἴσθωνται χέρας.

«πολλοὺς θρόνοι φέρουσιν ὑψηλοὺς ἄνω.»

ἐγὼ δὲ γῆθεν ἔκπαλαι πεπλασμένος,

εἰς γῆν τε νεύω, καὶ κάτω ζητῶ μένειν,

πολλῷ δὲ τὴν ἔπαρσιν ἐκκλίνω φόβῳ,

μήπως σκοτωθεὶς ὑψόθεν χαμαὶ πέσω,

τῆς αὐθαδείας ἀξίαν διδοὺς δίκην˙

ὅθεν ταπεινὴν ἀσφάλειαν ἐκλέγων,

πεζῇ βαδίζω, πεζὸν ὢν ζῷον φύσει,

πᾶσιν μὲν οὐκ ἄποπτος ὡς ἐκ τῶν ἄνω,

πολλοῖς δὲ καὶ κάτωθεν ὢν ἐγνωσμένος,

ὓ μεῖζον. οἷδα μᾶλλον εἰς εὐδοξίαν,

ὅταν τις αὐτὸς ἐκ ταπεινοῦ χωρίου

πρὸς ὕψος ἐκτείνοιτο καὶ δοκῇ μέγας

ὥσπερ κολοσςός, μῆκος οἰκεῖον φέρων,

καὶ μηδὲν εἰς δίαρμα, χρῄζων τοῦ τόπου.

ὅσοι δὲ κομπάζουσι βαθμοῖς καὶ θρόνοις,

οὕτοι κολοιῶν οὐδὲν εἰσι βελτίους

μέγα φρονούνων ἐν πτεροῖς ἀλλότριοις,

ὧν ἡ πάλιν ψίλωσις αἰσχύνει πλέον

τῶν προσθέτων γὰρ χρωμάτων τῇ συγκρίσει

εἰς μεῖζον ἐξάγουσι τὴν ἀμορφίαν.

«ἀλλὰ κροτοῦσι πᾶς ὄχλος τοὺς ἐν μέσῳ».

εἰπὼν ὄχλον, βέλτιστε, μὴ ζητεῖ πλέον˙

ὄχλος γὰρ οὐδὲν ἄλλο πλὴν ὄντως ὄχλος,

βοὰς ἀτάκτους τοῖς κρατοῦσι προσνέμων

ὡς πρόσφορον μείλιγμα τῆς ἐξουςίας,

πλέον δὲ μηδὲν συντελῶν τῶν χρηςίμων,

μᾶλλον δὲ οὗν μέγιστα καὶ βλάπτειν ἔχων˙

φυςᾷ γὰρ αὐτοὺς τοῖς ἐπαίνοις πολλάκις,

πείθων ἀκούειν ὡς ἀληθεῖς τοὺς λόγους˙

οἱ δ’ εἰσὶν οὐδέν, πλὴν μόνον κενοὶ ψόφοι,

ἐπηρεασταὶ τῶν κενῶν φρονημάτων,

ψεῦσται, πλάνοι, γόητες, ἀνδράσιν γέλως,

βόθρος δ’ ἀνάνδροις˙ οἷς ὁ πιστεύων ἄνους.

κραυγῆς δὲ πολλῆς οὐ πάνυ φροντιστέον.

καὶ ψῆρες ὀξύφωνον, ἀλλὰ κουφόνουν.

τούτοις ἔγωγε τοῖς λογισμοῖς καὶ λόγοις

ἄγων ἐμαυτὸν ἐκπεραίνω τὸν βίον.

Τῆς φυλακῆς ἡ κάκωσις, ἡ τςίκνα, τὸ καρβούνιν,

ἐγὼ τὸ ἐξεύρω μοναχός, ἐμέναν καίει μόνον,

μόνος ἐγὼ δαμάζομαι κ’ ἐγὼ τὴν πείραν ἔχω

Ἡ φυλακὴ καὶ ὁ θάνατος καὶ χείρων τοῦ θανάτου˙

ἡ φυλακὴ καὶ κάματος καὶ χείρων τῆς καμίνου˙

οἵαν ἂν εἴπῃς κόλασιν, παχυμερῶς κολάζει,

παχυμερῶς στενοχωρεῖ καὶ θλίβει καὶ δαμάζει˙

ἡ θλίψης δὲ τῆς φυλακῆς, ἡ μέριμνα, ἡ ἀνάγκη

πολυμερής, πολύτροπος, πολυειδής, ποικίλη.

Καθ’ ὥραν φθάνει ὁ θάνατος, καθ’ ὥραν ἀποθνήσεις˙

χωρὶς θαλάσσης πνίγεσαι, χωρὶς πυρὸς ἐξάπτεις,

μέλη καὶ μέλη τέμνεσαι καὶ δίχα μαχαιρίου˙

οὐκ ἔναι πόνος πούποτε νὰ μὴ σὲ κατακρούσῃ.

μουσεῖον οὖν ἔμψυχον εἶχεν ἡ Πόλις

τὸν Πρόδρομον σέ, τὴν τεραστίαν φύσιν,

ἀλλ’ ἐν σκιαῖς νῦν καὶ τόποις ἀνηλίοις

ὁ τῶν λόγων ἥλιος, ἡ ξένη πλάσις .

Ἔρως Ἀθηνῶν τῶν πάλαι θρυλουμένων

ἔγραψε ταῦτα ταῖς σκιαῖς προσαθύρων

καὶ τοῦ πόθου τὸ θάλπον ὑπαναψύχων.

Ἐπεὶ δ’ ἔτ’ οὐκ ἦν οὐδαμοῦ φεῦ! προσβλέπειν

αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἀοίδημον πόλιν

τὴν, δυσαρίθμου καὶ μακραίωνος χρόνου

λήθης βυθοῖς κρύψαντος, ἠφαντωμένην,

ἐρωτολήπτων ἀτεχνῶς πάσχω πάθος˙

οἳ τὰς ἀληθεῖς τῶν ποθουμένων θέας

ἀμηχανοῦντες ὡς παρόντων προσβλέπειν,

τὰς εἰκόνας ὁρῶντες αὐτῶν, ὡς λόγος,

παραμυθοῦντας, τῶν ἐρώτων τὴν φλόγα.

Ὡς δυστυχὴς ἔγωγε, καινὸς Ἰξίων,

ἐρῶν Ἀθηνῶν, ὡς ἐκεῖνος τῆς Ἥρας.

εἶτα λαθὼν εἴδωλον ἠγκαλισμένος.

Φεῦ! οἷα πάσχω καὶ λέγω τε καὶ γράφω.

Οἰκῶν Ἀθήνας οὐκ Ἀθήνας που βλέπω,

κόνιν δὲ λυπρὰν καὶ κενὴν μακαρίαν.

Ποῦ νῦν τὰ σεμνὰ, τλημονεστάτη πόλις;

Ὡς φροῦδα πάντα καὶ κατάλληλα μύθοις,

δίκαι, δικασταὶ, βήματα, ψῆφοι, νόμοι,

δημηγορίαι ( τε ) πειθανάγκη ῥητόρων,

βουλαὶ, πανηγύρεις τε καὶ στρατηγίαι

τῶν πεζομάχων ἅμα καὶ τῶν ναυμάχων,

ἡ παντοδαπὴ Μοῦσα, τῶν λόγων κράτος.

Ὄλωλε σύμπαν τῶν Ἀθηνῶν τὸ κλέος˙

γνώρισμα δ’ αὐτῶν οὐδ’ ἀμυδρόν τις ἴδῃ.

Συγγνωστὸς οὐκοῦν, εἴπερ οὐκ ἔχων βλέπειν

τῶν Ἀθηναἰων τὴν ἀοίδημον πόλιν,

ἴνδαλμα ταύτης γράφειν.

Η αγάπη για την Αθήνα, την άλλοτε ένδοξη

έγραψε αυτούς τους στίχους, ακόμα λατρεύοντας τις σκιές

και φέρνοντας δροσιά στης νοσταλγίας μου τη θέρμη˙

γιατί πουθενά, αχ πουθενά, δε βλέπεις πια

την χιλιοτραγουδισμένη πόλη, όπως ήταν κάποτε.

Πολύς ο καιρός, ασύλληπτος για τις αισθήσεις μας,

που κρύβεται θαμμένη βαθειά μες στη λήθη.

Γι’ αυτό κι εγώ πικρά υποφέρω, σαν τον ερωτευμένο

που δεν μπορεί να αντικρίσει το πρόσωπο της αγαπημένης του,

που δεν μπορεί να τη δει μπροστά του ολοζώντανη,

και μόνο την εικόνα της θυμάται, σαν να μιλάει μαζί της,

παρηγοριέται και σβήνει τη φλόγα του έρωτά του.

Κακότυχος λοιπόν είμαι κι εγώ, σαν τον Ιξίονα:

Αγαπάω την Αθήνα όπως αυτός κάποτε αγάπησε την Ήρα,

ανύποπτος αγκαλιάζοντας το απατηλό της είδωλο.

Πώς πονάω αλί, τί λέω, τί γράφω;

Ζω στην Αθήνα, μα πουθενά δεν βλέπω την Αθήνα,

μόνο σκόνη θλιβερή, πουθενά γνήσια ευτυχία.

Τί έγιναν οι ναοί σου, δύσμοιρη πόλη;

Χάθηκαν όλα, σαν παραμύθι:

Το δικαστήριο κι οι δικαστές, το βήμα των ρητόρων,

οι ψήφοι, οι νόμοι, οι δημηγορίες των ρητόρων,

οι συνεδριάσεις της βουλής, οι λαμπρές γιορτές,

οι πολέμαρχοι στη στεριά και στην θάλασσα,

η πληθωρική Μούσα, η δύναμη του λόγου.

Χάθηκε χωρίς ίχνη το μεγαλείο της Αθήνας,

ούτε ένα σημάδι δεν έμεινε, έστω και θαμπό.

Γι’ αυτό συγχωρέστε με, εμένα, που δεν μού έδωσε η Μοίρα

να δω με τα μάτια μου την πολυθρύλητη πόλη της Αθηνάς,

αν η πένα μου χάραξε εδώ την εικόνα της

Ἤτοι τὴν μὲν ἐγὼ σοφίην νέαν ἀνάνειρα

ὕψος εἰς ἀριδείκετον ἐκλείπουσαν πάλαι,

φάσι ἀνὰ μερόπεσσι βρουτοῖς πολλὰ μογῆσας.

Ἔκ τ’ ὀλίγων ἐμπυρευμάτων φλούγα μεγίστην

τῆς θ’ ἄρα σουφίης περίφαντον ἐκήα λαμπρὰν

λαμπετόεσσαν ἐμοὶ τιμᾲν ἀνά τε νῦν, ἀνά θ’ ἑξῆς

ὕστερον ἔπειτα διὰ πάντ’ αἰῶ διδοῖσαν.

Πραγματικά εγώ αυτή τη σοφία την αστρονομική ως νεα ανυψωσα σε δακτυλοδεικτούμενο ύψος μεταξύ των θνητών, ενω από καιρού είχε εκλείψει. Από λίγες κρυμμένες σπίθες μέσα στη στάκτη αναψα λαμπρή φλόγα αυτής της σοφίας, ορατή από παντού, η οποία δίνει σε μένα αστραποβολούσα τιμή και τώρα και συνεχώς στο μέρον δια μέσου των αιώνων.

Ἔρως ὁ βαρὺς δυνάστης,

τίς τὴν φύσιν εἷ καὶ πόθεν;

Ἆρ’ αἰθὴρ ἐξέφηνέ σε;

ὕδωρ δ’ ἐμαιεύσατό σε;

Τίς δ’; ἐκ γῆς τὴν βλάστην ἔσχες

ἢ παρ’ οὐδενὸς μὲν τούτων,

οἴκοθεν δ’ αὐτὸς βλαστήσας,

οὐρανοῦ μὲν κατωρχήσω,

κατεπύρσευσας δ’ αἰθέρα,

τὸν ἀέρα δὲ διέπτης,

ὕδατι δ’ ἐπεῖδες λείως;

ἐπὶ γῆς δὲ βάθρον ἔσχες

ὡς οὐδὲν τῶν ὄντων μέρος

ἄπειρον τῆς σῆς ἰσχύος;

Ἀπὸ καμήλου καὶ στρουθοῦ σύνθετον εἶδον τέρας

Οὔτε πτηνὸν οὔτε πεζόν, ἐξ ἐκατέρων γένος˙

Ὂ καὶ τῇ χέρςῳ σπένδεται, καὶ πρὸς αἰθέρα τρέχει,

Καὶ γίνεται μεταίχμιον τούτοιν ἀμφοῖν τὸ ζῷον,

Ἀξύμβλητον, οὐδέτερον, ἡμιτελὲς, ἀστεῖον.

Εἰς γὰρ ἀγώνισμα κοινὸν τοῦ σκήνους προκειμένου,

Καὶ μαχομένης πρὸς τὴν γῆν τῆς ἐν αἰθέρι βίας,

Τὸ μὲν παχὺ τοῦ σώματος καὶ πῖον καὶ γεῶδες

ἐναπομένει τῷ βαρεῖ τῆς ὑποςπώσης ὕλης.

Καὶ τοῦτο δῆλον ἐξ αὐτῶν τῶν στέρνων καὶ τῶν νώτων

Καὶ τῆς πυγῆς καὶ τῶν ποδῶν καὶ τῆς ἀδρᾶς ἰγνύης˙

Ὅσον δὲ κοῦφον καὶ λεπτὸν, αὖθις αἰθὴρ λαμβάνει

Καὶ γίνεται τὸ σπάραγμα τῆς ἀνθολκῆς τῆς ξένης.

Τράχηλος κοῦφος καὶ λεπτὸς καὶ γλίσχρος καὶ προμήκης˙

Ἡ μέντοι παραπτέρωσις, ἠρέμα πλημμελοῦσα,

Περισκεπὲς καθίστησιν ἐν μέρει τὸ σαρκίον,

Ὥς τοῦ τάχους τῶν ποδῶν ἀρκοῦντος πρὸς τὸν δρόμον˙

Τὸ δὲ πτηνόν τε καὶ πεζὸν ἀνασοβοῦν καὶ τρέχον

Γαῖαν σώματι, ψυχῇ δ’ ἄστρα Γεώργιος ἴσχει

Παντοίης σοφίης σεμνότατος τέμενος.

Πολλοὺς μὲν φῦσεν ἀέρας θεοειδέας

Ἑλλὰς προῦχοντος σοφίῃ, τῇ τε ἄλλη ἀρετῇ

ἀλλὰ Γεμιστός, ὅσον Φαέθων ἄστρων παραλλάσσει τόσον

τῶν ἄλλων ἁμφότερον κρατέει.